Tòa án định nghĩa lại phạm vi sử dụng hợp lý, trí tuệ nhân tạo và ranh giới nhãn hiệu vào năm 2026

Tóm tắt

Năm 2026, các tòa án đã định nghĩa lại phạm vi sử dụng hợp lý, việc thu thập dữ liệu cho AI và các ranh giới về nhãn hiệu, gây ra sự bất định cho giới sáng tạo và phát triển, đồng thời tái định hình các biện pháp bảo vệ pháp lý cũng như trách nhiệm pháp lý.

Vụ kiện Whyte Monkey Productions v. Netflix đã khơi mào một cuộc tranh luận đáng kể về ranh giới của sử dụng hợp lý (fair use), đặc biệt đối với các nhà làm phim tài liệu. Timothy Sepi, một cựu nhân viên của "Joe Exotic", đã kiện Netflix vì đã sử dụng một phút cảnh quay từ máy quay của ông trong đám tang của chồng Joe Exotic. Tòa phúc thẩm Vòng thứ 10 đã phán quyết bất lợi cho Netflix, tuyên bố rằng việc sử dụng này không đủ điều kiện là sử dụng hợp lý bởi vì nó thiếu phần bình luận về chính đoạn footage đó mà thay vào đó lại tập trung vào Joe Exotic.

Phán quyết này thách thức các nguyên tắc đã được thiết lập cho phép các nhà sáng tạo sử dụng tài liệu có bản quyền để cung cấp bối cảnh tiểu sử. Các án lệ như Time, Inc. v. Bernard Geis AssociatesBill Graham Archives v. Dorling Kindersley từ lâu đã bảo vệ việc sử dụng các đoạn clip để minh họa cho các tường thuật lịch sử hoặc văn hóa. Tuy nhiên, cách diễn giải hẹp của Tòa Vòng thứ 10 có nguy cơ làm suy yếu những thông lệ này, khiến các nhà làm phim không chắc chắn về cách biện minh cho tác phẩm của mình mà không phải đối mặt với rủi ro pháp lý.

Các chuyên gia pháp lý và nhà sáng tạo đã chỉ trích phán quyết này, lập luận rằng nó áp dụng sai tiêu chuẩn Warhol. Một phiên xét xử lại đang được chờ đợi, nhưng kết quả có thể định hình lại cách các nhà làm phim tài liệu cân bằng giữa biểu đạt nghệ thuật và tuân thủ bản quyền.

Dùng thử IP Defender không rủi ro

Đào tạo AI và vấn đề "Cách thức" thu thập dữ liệu

Các vụ kiện liên quan đến AI vào năm 2025 đã thiết lập một khuôn khổ pháp lý phức tạp, với hai vụ án mang tính bước ngoặt xác định trách nhiệm pháp lý đối với việc thu thập dữ liệu. Trong vụ Bartz v. Anthropic, tòa án đã bị chia rẽ về việc liệu việc huấn luyện các mô hình trên các tài liệu thu được hợp pháp có được coi là sử dụng hợp lý hay không. Mặc dù việc sử dụng mang tính chuyển đổi (transformative use) đã được công nhận, nhưng việc tạo ra một "thư viện trung tâm" bằng cách sử dụng nội dung lậu đã bị coi là xâm phạm, dẫn đến một thỏa thuận dàn xếp trị giá 1,5 tỷ USD.

Tương tự, vụ Kadrey v. Meta đã làm nổi bật căng thẳng giữa sử dụng hợp lý và thiệt hại thị trường. Các tòa án thừa nhận việc huấn luyện AI là sử dụng hợp lý nhưng cảnh báo rằng các đầu ra thay thế các tác phẩm gốc - chẳng hạn như các bản sao chép gần như nguyên văn - có thể làm xói mòn biện minh này.

Sự gia tăng của hành vi "cào dữ liệu lén lút" (stealth scraping) - sử dụng các trình thu thập thông tin không được khai báo để vượt qua robots.txt - đang bổ sung thêm nhiều lớp rủi ro mới. Các tòa án sẽ sớm xác định xem liệu những hành vi như vậy có phản ánh nạn vi phạm bản quyền trong vụ Bartz hay không, từ đó định hình lại cách các nhà phát triển tiếp cận việc tìm nguồn dữ liệu.

Vi phạm nhãn hiệu và Phép thử Rogers

Vụ kiện HomeVestors v. Warner Bros. nhấn mạnh bản chất đang phát triển của luật nhãn hiệu, đặc biệt là việc áp dụng Phép thử Rogers. HomeVestors, chủ sở hữu của chương trình "Ngôi nhà xấu xí nhất năm", đã kiện Warner Bros. về chương trình Ngôi nhà xấu xí nhất nước Mỹ, lập luận rằng nó gây ra sự nhầm lẫn cho người tiêu dùng.

Tòa án đã bác bỏ biện minh dựa trên Phép thử Rogers của Warner Bros., lưu ý rằng phán quyết Jack Daniel's không cho phép một biện minh toàn diện nếu một nhãn hiệu được sử dụng để xác định nguồn gốc. Phán quyết này gợi ý rằng các tòa án đang đánh giá lại xem liệu Phép thử Rogers, vốn được thiết kế để bảo vệ các tác phẩm mang tính biểu đạt, đã bị mở rộng quá mức hay chưa.

Vụ án này đánh dấu một điểm uốn quan trọng. Các chủ sở hữu thương hiệu giờ đây phải cẩn trọng đánh giá cách các nhãn hiệu của họ tương tác với nội dung mang tính biểu đạt, cân bằng giữa các bảo vệ theo Tu chính án thứ nhất và nguy cơ gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng.

Định hướng trong bối cảnh pháp lý năm 2026

Đối với các nhà làm phim, lập trường của Tòa Vòng thứ 10 về các điểm neo tiểu sử vẫn là một sự không chắc chắn then chốt. Việc giám sát các vụ kiện đang diễn ra sẽ là điều cần thiết để tránh những sai lầm tốn kém.

Các nhà phát triển AI đang đối mặt với áp lực ngày càng tăng trong việc ghi chép lại các phương pháp thu thập dữ liệu của họ. Hành vi cào dữ liệu lén lút và các đầu vào lậu ngày càng trở thành các yếu tố quyết định trong việc xác định trách nhiệm pháp lý, đòi hỏi sự minh bạch và tuân thủ.

Các chủ sở hữu thương hiệu và hãng phim phải thích nghi với một môi trường nhãn hiệu nơi Phép thử Rogers không còn là một lá chắn đảm bảo. Việc giám sát chủ động và các lựa chọn đặt tên mang tính chiến lược sẽ rất quan trọng để tránh các tranh chấp về việc xác định nguồn gốc.

IP Defender giám sát các cơ sở dữ liệu nhãn hiệu quốc gia để phát hiện các xung đột và hành vi xâm phạm, cung cấp một giải pháp tiết kiệm chi phí cho các doanh nghiệp đang tìm cách bảo vệ tài sản trí tuệ của mình. Với phạm vi bao phủ trên 50 quốc gia, bao gồm EU, Hoa Kỳ và Úc, dịch vụ này đảm bảo các thương hiệu luôn đi trước các mối đe dọa tiềm tàng.